Saturday, October 31, 2026
spot_img

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೋ..ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೋ..ಡಾ ಸುಕನ್ಯಾ ಪ್ರಶ್ನೆ

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೋ? ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೋ?
ನಿಜವಾದ ಸಾಧಕರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಯಾರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಈ ಆಯ್ಕೆ?
-ಡಾ. ಸುಕನ್ಯಾ ಸೂನಗಹಳ್ಳಿ
——

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ನಾಡು, ನುಡಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಮಾಜಸೇವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಸಾಧನೆಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಪರವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವ ಸಾರ್ಥಕ ಪರಂಪರೆ ಇದು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌರವ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಮಾಜ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಘನತೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಈ ಗೌರವದ ಮೂಲ ಆಶಯವೇ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಸುಕಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಬಾರಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ, ಶಿಫಾರಸು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಸಮೀಪ ಇರುವವರಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದೆಯೇ? ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ.

ಈ ಬಾರಿ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ 71 ಸಾಧಕರನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜಾನಪದ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮಾಧ್ಯಮ, ಸಮಾಜಸೇವೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಆಡಳಿತ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಐದು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಇದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿದ್ದರೂ ಆಯ್ಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯದಿರುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾದರೊಂದು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರಬಹುದು. ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಭಿನಂದನೆಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವುದೇ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದಾಗ, ಆ ಆಯ್ಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ಅರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಂತಹ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ, ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಈ ಬಾರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ವೀರಹನುಮಾನ್ (ರಾಯಚೂರು), ಪ್ರೊ. ನಾರಾಯಣಘಟ್ಟ (ತುಮಕೂರು), ಶ್ರೀ ಸಿ. ಮಹೇಶ್ವರಪ್ಪ ಚಟ್ನಳ್ಳಿ (ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು) ಸಾಹಿತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಯ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಈ ಮೂವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳೇನು? ಇವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು ಯಾವುವು? ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವಣಿಗೆ, ಭಾಷಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಇವರು ಮಾಡಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆಗಳೇನು? ಯಾವ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ? ನನ್ನನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು‌ ಮಂದಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯು ಇವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದಿಡಲಿ.

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೊಬ್ಬರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗದ ಅರ್ಹರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಚಯ, ಪ್ರಭಾವ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರಬೇಕು.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ಸಾಧಕ, ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ ಸುಬ್ರಾಯ ಚೊಕ್ಕಾಡಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. 1940ರ ಜೂನ್ 29ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಅವರು 2026ರಲ್ಲಿ 86 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಬಹುಮುಖವಾದುದು. 39 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾವ್ಯ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕಥೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆ, ಪ್ರಕಾಶನ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ‘ತೆರೆ’, ‘ಬೆಟ್ಟವೇರಿದ ಮೇಲೆ’, ‘ನಿಮ್ಮವೂ ಇರಬಹುದು’, ‘ಮೊನ್ನೆ ಸಿಕ್ಕವರು’ ಮೊದಲಾದ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು, ‘ಸಂತೆಮನೆ’ ಕಾದಂಬರಿ, ‘ಬೇರುಗಳು’ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಹಾಗೂ ‘ಕಾವ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ’, ‘ಕೃತಿಶೋಧ’, ‘ಒಳಹೊರಗು’, ‘ಸಮಾಲೋಕ’, ‘ಅವಲೋಕನ’ ಮೊದಲಾದ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯ ಹರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೇ ‘ಸುಮನಸಾ’ ವಿಚಾರ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದು, ಹಲವು ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನಾ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಲಂಕೇಶರ ಮೊದಲ ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಅವರಿಗಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವರ್ಧಮಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮುದ್ದಣ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ, ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ, ವಿಮರ್ಶಾ ಬರವಣಿಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಸುಬ್ರಾಯ ಚೊಕ್ಕಾಡಿ ಅವರನ್ನೂ 2026ರ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದೇ? ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಯ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಾಗ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಅವರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಸುಬ್ರಾಯ ಚೊಕ್ಕಾಡಿ ಅವರಿಗೆ 2026ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ವಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಗೌರವವೂ ಸಂದಿದೆ. ಇದು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ಸಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಮನ್ನಣೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅವರು ಅನರ್ಹರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವಿದೆ.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ಹಿರಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಲೇಖಕರಾದ ಡಾ. ಟಿ.ಆರ್. ಅನಂತರಾಮು ಅವರಂತಹ ಹಿರಿಯ ಸಾಧಕರನ್ನು ಈ ಬಾರಿಯೂ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ?

78 ವರ್ಷದ ಡಾ. ಟಿ.ಆರ್. ಅನಂತರಾಮು ಅವರು ಕನ್ನಡ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಸೇವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದಲ್ಲ. ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ, ಸಂಶೋಧಕ, ವಿಜ್ಞಾನ ಲೇಖಕ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಅನುವಾದಕ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸುವುದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಹರವು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ಲಭ್ಯವಿರುವ ಲೇಖಕ ಪರಿಚಯದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು 1200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಜ್ಞಾನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ರಚನೆಗಳು, ಅನುವಾದಗಳು, ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 125ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಭೂಮಿಯ ಅಂತರಾಳ’, ‘ಹಿಮದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ’, ‘ಭೂಮಿಯ ವಯಸ್ಸು’, ‘ಭೂಗರ್ಭ ಯಾತ್ರೆ’, ‘ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿ’, ‘ನಮ್ಮ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು’, ‘ವಿಜ್ಞಾನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಘಂಟು’, ‘ದೈತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ’ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಕನ್ನಡ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕ ರಚನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಕೋಶಗಳ ಸಂಪಾದನೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ನಿಘಂಟುಗಳ ರಚನೆ, ಅನುವಾದ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಿರಂತರ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಬಹುಮುಖ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನಗಳು, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವಗಳು, ಪರಿಸರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅನುವಾದ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂವಹನಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮನ್ನಣೆಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಾಧನೆ, ಅಗಾಧ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿದ್ದರೂ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದಿರುವುದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಬೇಸರ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಕಾದಂಬರಿ, ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಕನ್ನಡ ಜ್ಞಾನಲೋಕವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಕ್ಷೇತ್ರವಲ್ಲವೇ? ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಲಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯವು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮವಲ್ಲವೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಲೇಖಕರ ಸಾಧನೆಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯಬಾರದೇಕೆ?

ಇದು ಕೇವಲ ಡಾ. ಟಿ.ಆರ್. ಅನಂತರಾಮು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಬೇಸರವಲ್ಲ. ಇದು ಕನ್ನಡ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತೋರುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವೈಚಾರಿಕತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲವೇ?

ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಸಾಧಕರು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚಾರದ ಹಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಕಲಾವಿದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದನ್ನೇ ಬದುಕಿನ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಶಿಕ್ಷಕರು, ರೈತರ ಬದುಕು ಹಸನಾಗಲೆಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವೈದ್ಯರು, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಹಿತಿಗಳು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲ, ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಅಪಾರ.

ಇಂತಹವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಗುರುತಿಸುವುದೇ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಆಶಯವಾಗಬೇಕು. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಬದಲು, ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯೇ ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಆಯ್ಕೆಯಾದವರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾಧನಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅನುಭವಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಶ್ರೀ ವೀರಹನುಮಾನ್, ಪ್ರೊ. ನಾರಾಯಣಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸಿ. ಮಹೇಶ್ವರಪ್ಪ ಚಟ್ನಳ್ಳಿ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳೇನು?
ಅವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?

ಇವರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳೇನು?
ದಶಕಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುವ ಸುಬ್ರಾಯ ಚೊಕ್ಕಾಡಿ ಮತ್ತು ಡಾ. ಟಿ.ಆರ್. ಅನಂತರಾಮು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ?

ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲದೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಹ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಮಿತಿ ಯಾವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ?
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಯಾವ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಲಿ. ಇದು ಯಾರನ್ನೂ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಲ್ಲ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕಾಳಜಿ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ, ಆಯ್ಕೆಯಾದವರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕುತೂಹಲ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಬದುಕು, ಬರವಣಿಗೆ, ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರೂ ಅವಕಾಶ ವಂಚಿತರಾದವರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿಲ್ಲವೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅವರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ, ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಘನತೆ ಮಾತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು. ಅದು ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತ್ತಲ್ಲ. ಅದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಜನರ ಗೌರವದ ಪ್ರತೀಕ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವವರು ಕನ್ನಡಿಗರು.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಒಂದು ಮಾತು. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಅಧಿಕಾರದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಗೌರವವಲ್ಲ; ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಸವೆಸಿದವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೃತಜ್ಞತೆ. ಶಿಫಾರಸಿನಿಂದ ಸಿಗುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಿಂತ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಗೌರವವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಿಗುವ ಮನ್ನಣೆಗಿಂತ ಜನರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸುವ ಸ್ಥಾನವೇ ದೊಡ್ಡದು.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಬಾರದು; ಅದು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಬೇಕು. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವವಲ್ಲ, ಅವರ ಸಾಧನೆಯೇ ಮಾತನಾಡಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರದ ಶಿಫಾರಸಿಗಿಂತ ಅರ್ಹತೆಯ ಧ್ವನಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಬೇಕು.

ನಿಜವಾದ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸದಿದ್ದರೆ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಘನತೆ ಉಳಿಯುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ?

ಇದು ಕೇವಲ ಮೂವರು ಹಿರಿಯ ಸಾಧಕರ ಪರವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಕನ್ನಡದ ಸಾಧಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಪ್ರಶ್ನೆ.

Related Articles

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Stay Connected

0FansLike
3,912FollowersFollow
0SubscribersSubscribe
- Advertisement -spot_img

Latest Articles

error: Content is protected !!